Series bài viết văn Tiếng Việt

[Series bài viết văn Tiếng Việt]Phân tích bài thơ “Tào Giải”

Chủ tịch Hồ Chí Minh là một vị lãnh tụ vĩ đại,một nhà văn lớn của dân tộc.người không có ý định xây dựng cho inh một sự nghiệp văn học”Ngâm thơ ta vốn không ham”,hoài bão của NGười,ý chí của Người đều dành cho sự nghiệp cứu nước,cứu dân.nhưng trên con đường hoạt động cách mang Bác lại thấy rõ văn học nghệ thuật là 1 thứ vũ khí lợi hịa và Bác đã sử dụng nó như 1 công cụ, 1phương tiện đắc lực để phục vụ cho sự nghiệp cách mạngc ủa mình.bác đã sáng tác rât nhiều để cổ vũ tuyên truyền.Trong các tác phẩm của nNgười chúng ta không thể không nói đến tập thơ”Nhật Ký trong tù”,1 tập thơ không chỉ có giá trị nghệ thuật mà cón mang 1 ý nghĩa lích sử to lơn:”Qua nụ cười dí dỏm người nói rằng Người không phải là nàh thơ,trong nhà tù không có việc gì làm nên NGười tập ghép văn thêm(Trích lời nữ sĩbungảia Blaga Đimitrôva).Vâng đơn giản chỉ là tập ghép vần thôi đã giúp chúgn ra có 1 tập thơ vĩ đại-tập thơ vượt qua sự băng hoại của thời gian,t rong đó có nhiểu bài được xen là kiệt tác mà “tào Giả” là một ví dụ:

Nhất thứ kê đề dạ vi lan

Quần tinh ủng nguyệt thướng thu san

Chinh nhân dĩ tại chinh đò thượng

Nghênh diện thu phong trận trạn hàn

Đông phương bạc sắc dĩ thành hồng

U ám tán dư tảo nhất không

Noãn khí bao la toàn vũ trụ

Hành nhân thi hứng hốt gia nồng

Tào giải 1 và 2 là 2 bài thơ thứ 42 gvà 43 của tập thơ”Ngục trung Nhật Ký”.Cảm Hứng chính của 2 bài thơ này được gợi lên từ 1 cuộc chuyển lao từ Long An đến Đồng Chính trong 1 đêm cuối tháng 9 năm Nhâm Ngọ 1942.bài thơ đã tái hiện 1 cuộc hành trình.2 câu đầu đã mở ra 1 không gian và thời gain vủa cuộc hành trình đó:

“Nhất thứ kê đề dạ vi lan

Quần tinh ủng nguyệt thướng thu san”

Với nghệ thuật cahám phá của hội họa Fương Đông,với vài nét vẽ nhưng linh hồn của cảnh vật đã hiện lên rất cụ thể và sinh động.CHỉ bằng 1 tiếng gà gáy,1 ánh trăng sáng,1 rặng núi,1 con đường xa thế mà bức tranh đêm mùa thu đã hiện ra trước mắt người đọc hết sức điển hình và tiêu biểu.Fải chăng đây là cảnh đêm mà vẫn lung linh ánh sáng tĩnh mà vẫn có ự chuyển động vắng vẻ mag không buồn tuy tối nhưng lại có ánh sáng.Cả bài thơ là sự chuyển động luôn luon hướng tới sự sống ánh sáng và tương lai.người bik “Giải đi sớm” nhưng Người không hề cô đơn chán nản, boa nhiêu mệt nhọc đau đớn không thể che lấp tinh yêu thiên nhiên, lấy thiên nhiên làm bạn đồng hành đúng là:”trogn hòan cảnh đơn đọc nhưng tâm hòn người không đơn đọc”(Nguyễn Dăng Mnhj)

Bầu trời đẹp đẽ đã hiện ra trứớc cái nhìn cảu người tù,không gian được chuyển nhanh chóng từ mặt đất đến bầu trời

Quần tin hủng nguyệt thướng thu san

Bầu trơi dêm thu đẹp tuyệt vời,vâng trăng hạ tuần mảnh mai đang mọc lên từ rặng núi xa,cung quanh là hang ngàn ngooi sao như đang ôm ấp nâng đỡ lân nhau.tât cả toát ra 1 thứ ánha sáng bang bạc,being biếc,lung linh kì ảo vô cùng.Tâm hồn Bác như hòa nhập ,quyện lấy,chiêm ngưỡng vẻ đẹp này,những cnảh tượng không ít lần xuất hiện trong thơ Bác:”Nếu tâm hồn xưa nhà thơ cách mạng không luôn luôn hướng về ánh snág thf trang soa cugn không thể đi vào thơ đẹo và sáng như thế”

Nếu như trong 2 câu thơ trên,hình tượng nhân vật trữ tình chỉ soi bóng qua cảnh vật thiên nhiên thì đén câu thơ thứ 3 và 4 mới xuất hiện trực tiếp với tư cách “người đi xa” cung với tư thế hiên ngang,chấp nhận moị gian khó khăn gian khổ:

Chinh nhân dĩ tại chinh đồ thượng

Nghênh diịen thu phogn trận trận hàn

Hình ảnh chiến sĩ cach mạng nghênh mặt lên bước từng bước vững vang chắc nịch đón nhân tát cả những trận gió kạnh buốt từng cơn từng cơn táp vào mặt.hai chữ “trận trận hàn âm với chinh chinh”nối tiếp nhau gợi tả trên đẫ thể hiện khí phách hào hung,ý chí kiên nghị sắt đá của người chiến sĩ cách mang, Hai chữ “chinh”,”trận” thể hiện 1 âm điệu trầm hung khiến cho bài thơ không phải tiếng khóc ai oán mà là hành khúc lên đường.Đúng là tâm hồn của người chiến sĩ cách mạng lộng gió thời đại.Bác không bao giừo chịu chấp nhận số fận như Vi Thừa Khánh:

“Đạm Đạm trường giang thủy

Du Du viễn khách tình

Lạc hoa tương giứ hận

Đáo địa nhất vô thanh”

Trứơc hoànc ảnh khó khăn gian khổ Bác vẫn vươn đến sự sông, luôn đấu tranh vươn lên trên hoàn cảnh để đòi quyền được sống tự do,ấm no hạnh phúc .Phải chăng đây chính là chất thép của  người chiến sĩ cách mạng đại trí-đại nhân.

Ngoái những gái trị tả thực,câu thơ còn có những giá trị tượng trung sâu sắc.Đây là 1 cảnh chuyển lao trong đem thu giá lạnh song nó cong gợi cho người đọc đén 1 hình ảnh rộng lớn hơn.Fải chăng đấy chính là hình ảnh chiến sĩ cách mạng đang hanhg trình trong cuộc đấu tranh cong gặp nhiều trở ngại,đường thắng lợi còn xa,phong ba bão tpá cong nhiểu nhưng chiến sĩ bện lòng vượt khó vẫn không lùi bước từng bước tiến lên.Có lẽ đọc bài thơ này Tố Hữu đã xúc đọng mà viêt lên câu thơ

“Người đi trứoc nghín sương muôn tuyết”

2 bài thơ Tào giả 1 và 2 có tính chất tương đói đọc lấp vừa có tính chuyển tiếp bổ sung  cho nhau để cùng diễn tả cuộc hành trình từ đêm tối giá lạnh đến buổi sáng đẹp trời ,từ hiện tại gian truân vất vả đến tương lai tươi sáng tưng bừng niềm vui hạnh phúc.

Nếu trong Tảo Giả 1 cảnh thiên nhiênc ó fần nào tăm tối giá lạnh thì sang Tảo Giả 2 cảnh thiên nhiên tươi sáng rực rỡ đầy chat thơ đầy hơi ấm được mở ra tryước mắt người đọc:

“Đông Fương bạch sắc dx thành hồng

U ám tàn dư tảo nhất không”

2 câu thơ đã vẽ lên 2 bức tranht hiên nhiên ngaỳu cang đẹp đẽ, không khí ngaỳ cang ấm áp hơn,không gian mở rộng.Tất cả mọi thức chuyển biến rất mau lẹ chỉ trong chốc látmàu hồng tươi sáng ,màu của tương lai ấm áp đá thay thế cho bong stối lụi tán lạnh lẽo.Mătk trời lên chiếu những tia nắg đầu tiên sưởi nắng vạn vật.Cụm từ “dĩ thành hồng”, “tảo nhất không” đã được Bác sử dụng rất hợp lý,khóe léo để diễn tả điều này.1 ngày mới đã bắt đàu,bình minh đẫ chiến thắng đêm đen.Fải chăng Bác muốn nhắc đến bình minhc ủa 1 ngày mai tươi sáng 1 tương lai đất nước giành được tự d,nhân dân có cuộc sống ấm no  hạnh fuc.,Tất cả những nỗi đau khó nhọc tiếng khóc tiếng than sẽ qua đi và thay vào đó là những tiếng cười tiếng hát của 1 dân tộc đáng được hưởng quyền tự do, đọc lập.Đây đúgn là niềm tin sắt đá của Bác vể 1 ngày Cách Mạng sẽ giành thắng lợi đúng như Hoài Thanh đã nói :”không thẻ nào có đựoc những nét bút hung tráng như vậy nếu không có sẵn trong lòng một niêm tin sắt đá về 1 bình minh lớn lao trong lịch sử.”

Trứoc niềm tin to lứon ấy cugn với 1 tấm lòng lạc quan Bác lai tiếp tục lên đường với cảm hứng thơ vốn đã dạt dào trong long nay lại càng trào dân dữ dôi, tưởng chừng như không có gì kiêm nến,dập tắt nôỉ:

“hành nhân thi hứng hốt gia nồng”

Hình ảnh người chinh nhân trên con đươngd xa lạnh lẽo đã không còn nữ mà thay vaò đó là hành nhân. Người bước đi tỏng tâm trạng lạc quan trần đầy cảm xúc.Trước cảnh bình minh rạng rỡ cảm hứng của Người cang thêm say mê hơn nồng đượm hơn.Cả bài thơ là cả 1 sự vận động từ đêm đen đến ánh sáng.

Đầu đề của bài thơ này là “Tỏa Giải” nhưng người đọc không thất xuất hiện hình ảnh người tù bị  goong cùm bước đi với những người lính đi theo sau áp giải mà thay vào đó là hình ảnh người đi chủ động vượt qua hoàn cảnh khó khăn gian khổ với cảm xúc trào dâng,ý chí tự do của Người đã bẻ gãy mọi trói buộc của hoàn cảnh gông cùm để tâm hồn Người được giao cảm với thiên nhiên với vũ trụ.Đúng là 1 tâm hòn lộng gió thời đại.Nhà fể bình văn học Đặng Thai Mai đã nói:”Đọc “Nhật Ký trong tù” thực sự cảm thấy đứng trước 1 con nguời cao cả/

Trích bài văn của”Vũ Thu Huyền”(có cắt bớt kết bài)

(04/08/2008).

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s